Akit Cesitleri Nelerdir

Akit Çeşitleri Nelerdir? Hukukta Sözleşme Türleri Rehberi

Günlük hayatımızda marketten ekmek almaktan tutun da, bir ev kiralamaya veya bir şirkette işe girmeye kadar yaptığımız birçok işlem aslında hukuki birer akittir. Akit (sözleşme), en temel anlamıyla iki veya daha fazla kişinin hukuki bir sonuç doğurmak amacıyla karşılıklı ve birbirine uygun irade beyanında bulunmasıdır. İnsan ilişkilerini düzenleyen ve ticari hayatın temelini oluşturan bu kavram, hukuk sistemimizde oldukça geniş bir yer tutar. Peki, karşımıza en çok çıkan akit çeşitleri nelerdir? Türk Borçlar Kanunu'na göre düzenlenen akitler, taraflara yükledikleri borçlar ve işlemin niteliğine göre çeşitli kategorilere ayrılır.

Mülkiyeti Devreden Akitler

Hukukta en yaygın görülen sözleşme türleri mülkiyeti devreden akitlerdir. Bunların başında Satım (Satış) Sözleşmesi gelir. Satıcının bir malın mülkiyetini alıcıya devretmeyi, alıcının da buna karşılık bir bedel (para) ödemeyi üstlendiği akittir. Trampa (Mal Değişimi) Sözleşmesi ise para yerine bir malın mülkiyetinin başka bir malın mülkiyetiyle değiştirilmesidir. Bağışlama (Hibe) Sözleşmesi, bir kimsenin hayattayken kendi malvarlığından bir başkasına karşılıksız (bedelsiz) olarak mülkiyet devretmesidir.

Kullandırma ve Hizmet Akitleri

Bir malın mülkiyetini değil, sadece kullanım hakkını devreden sözleşmelere kullandırma akitleri denir. Kira Sözleşmesi, kiralayanın bir malın kullanılmasını belli bir bedel karşılığında kiracıya bıraktığı sözleşmedir. Kullanım Ödüncü (Ariyet) ise bir malın karşılıksız olarak belli bir süre kullanılması için verilmesidir. Hizmet akitleri kısmında ise hayatımızın merkezinde olan İş (Hizmet) Sözleşmesi yer alır. İşçinin işverene bağımlı olarak belirli veya belirsiz süreliğine iş görmeyi, işverenin de ona ücret ödemeyi taahhüt ettiği sözleşmedir. Vekalet Sözleşmesi ise bir kişinin (vekil), başka bir kişinin (müvekkil) işini veya işlemlerini onun adına yürütmeyi üstlendiği güven temelli bir akit çeşididir.